دو شرط زیر برای وجوب نفقه ضروری است:
۱-دایمی بودن عقد که قانون مدنی در ماده ۱۱۰۶ تصریح دارد: در عقد دایم نفقه زوجه به عهده شوهر است.
نکته : بر طبق ماده ۱۱۱۵ قانون مدنی اگر زن بتواند ثابت کند زندگی مشترک او با شوهر ضرر مالی، شرافتی یا بدنی به همراه دارد، دادگاه او را محکوم به تمکین نخواهد کرد که در این صورت تمکین نکردن باعث از بین رفتن نفقه نمی گردد.
نفقه زن دائم مقدم بر نفقه فرزندان است، مثلاً هرگاه کسی زن دائم (عقد دائم) و پدر و مادری دارد که مستحق نفقه میباشند در این صورت باید همسر دائمی خود را ابتدا نفقه اش را پرداخت نماید و سپس اگر توانایی داشت به پدر و مادرش پرداخت نماید
میزان و مبلغ نفقه زن
نحوه محاسبه نفقه زنچنانچه زن نسبت به مطالبه نفقه اقدام نماید مراجع قضایی برای تعیین نفقه این امر را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع می دهند تا نفقه زوجه را با در نظر گرفتن شئونات و تحصیلات و خانواده پدری وی تعیین نماید و با توجه به نظر کارشناس حکم مقتضی صادر می شود.
تفاوت نفقه زن با نفقه فرزند :
نحوه دریافت نفقه زن
زن (زوجه) از ۲ طریق حقوقی و کیفری می تواند نفقه خود را مطالبه نماید:
نفقه در زمان عقداصولا با انعقاد علقه زوجیت، مرد متعهد به پرداخت نفقه می گردد که البته شرط استحقاق زن تمکین می باشد. بنابراین در مدت زمان عقد نفقه ای به زن تعلق نمی گیرد مگر اینکه زن برای شروع به زندگی اعلام آمادگی کرده باشد اما مرد از بردن همسرش به منزل مشترک خودداری کند که در این صورت زن مستحق دریافت نفقه خواهد بود. در چنین شرایطی، زوجه باید بتواند ادعای خود را ثابت کند یعنی به نزدیکترین مجتمع قضایی محل سکونت خود مراجعه، سه برگ اظهارنامه دریافت و آمادگی خود را اعلام کند یا اینکه چند نفر را به شهادت بگیرد و استشهادیه ای تنظیم کند.
نفقه بعد از طلاق
هزینه دادرسی دعوی نفقه
هزینه کارشناسی در دعوی نفقه
هزینه کارشناسی در طرح دعوی نفقه حقوقی بسته به دادگاه می باشد که این مبلغ باید توسط زن (زوجه) پرداخت شود که پس از محکومیت زوج قابل دریافت از مرد می باشد.مدارک لازم برای طرح دعوی نفقه زن.
۱) کارت ملی + شناسنامه.
۲) عقدنامه.
۳) در طرح دعوی کیفری دو شاهد نیاز است.
نفقه اقارب و تفاوت آن با نفقه زوجه
تعلق مهریه در صورت خیانت زن
خیانت زن چه در حد رابطه نامشروع مادون زنا باشد و چه زنا و حتی اگر زنای محصنه باشد باز نافی مهریه او نخواهد بود. در هرصورت زن میتواند مهریه خود را مطالبه کند و بگیرد.
گاهی مشاهده شده که صرف این که یک خانم متاهل با یک آقای دیگر مکالمه داشته شوهرش شکایت رابطه نامشروع کرده و اعلام کرده مهریه به او نمیپردازم.
این ادعا هیچ سند و دلیل حقوقی ندارد. هیچ مردی نمیتواند به ادعای این که همسر من خیانت کرده و رابطه نامشروع داشته از پرداخت مهریه خودداری کند.
اگر زن مرتکب زنای محصنه شود یعنی درحالی که همسر قانونی دارد و با او امکان رابطه جنسی متعارف دارد با مرد دیگری رابطه جنسی برقرار کند و چهار شاهد عادل نیز شهادت دهند که این اتفاق افتاده است این خانم ممکن است به جرم زنای محصنه اعدام شود منتها مهریه او ساقط نخواهد شدبه طور دقیق باید بیان داشت که خیانت کردن زن هیچگونه تأثیری بر روی دریافت یا عدم دریافت مهریه او ندارد، زیرا مهریه از اساسیترین و مهمترین حقوق مالی زن در روابط زناشویی است و ارتکاب هرگونه جرم از سوی زن، هیچگونه تأثیری را بر روی مهریه او نخواهد گذاشت
بخشش مهریه با سند عادی
زوجه با بخشیدن مهریه می تواند تکلیف زوج مبنی بر پرداخت مهریه را ساقط نماید. بخشیدن مهریه به صورت شفاهی و کتبی قابل انجام است. در صورتی که زوجه بخواهد مهریه خود را ببخشد با سند عادی می تواند این کار را انجام داده یا از طریق دفتر اسناد رسمی اقدام نماید.
بخشیدن مهریه با سند عادی مرسوم تر است اما در رابطه با اعتبار آن ممکن است مشکلاتی ایجاد شود. اگر طرفین سند عادی را طبق شرایط و نحوه درست تنظیم سند عادی ایجاد کرده باشند، در مقابل محاکم نیز قابل استناد است. برای مثال در سند دست نویس باید ذکر شود که زوجه در سلامت عقل و کمال اختیار مهریه خود را بخشیده است.
در حالت کلی اگر مشکلی در رابطه با اعتبار سند بخشش مهریه وجود داشته باشد، فرد مدعی باید ادعای خود را از طرق مختلف مانند وجود شاهد و غیره اثبات نماید.
بنابراین زوج نمی تواند با در دست داشتن یک برگه عادی نسبت به بخشیده شدن مهریه توسط زوجه ادعا نموده و از پرداخت آن امتناع کند
آیا بخشش مهریه قابل رجوع است؟
بخشش مهریه معمولا با دو روش بذل و هبه اتفاق می افتد. هبه ممکن است معوض بوده و در برابر حق یا مالی انجام شده باشد که در این صورت امکان رجوع وجود ندارد. اگر هبه غیرمعوض باشد و در برابر عوض نباشد، زوجه می تواند نسبت به بخشش مهریه رجوع نموده و آن را دوباره دریافت کند.
بذل مهریه نیز معمولا در سند ازدواج قید می شود و تحت شرایطی قابل رجوع است. برای مثال اگر زوج حق یا مالی که قرار بوده است در برابر مهریه به زوجه پرداخت نماید را پرداخت نکند زوجه می تواند از بخشش خود رجوع نماید
بخشش مهریه در دفترخانه
بخشش مهریه علاوه بر سند عادی از طریق دفتر اسناد رسمی نیز ممکن است. برای این کار طرفین باید مدارک هویتی و سند ازدواج را به همراه داشته و با شاهدان به دفتر اسناد رسمی مراجعه نمایند.
در این صورت در رابطه با شرایط آن مثل معوض یا غیرمعوض بودن توافق مینمایند و بخشش مهریه در قالب سند رسمی صورت میگیرد.
نکته قابل توجه این است که بخشش مهریه در ازدواج یا طلاق به اجازه پدر زوجه نیازی نداشته و حتی بدون حضور او میتواند صورت گیرد
بخشش مهریه با شاهد
در قسمت بخشش مهریه با سند عادی بیان شد که اعتبار این سند ممکن است با مشکل مواجه شود و به همین منظور بهتر است که این کار به صورت رسمی انجام گیرد.
بخشش مهریه با حضور شاهد یکی از بهترین روشها برای بخشش مهریه است که به این ترتیب زوجه با سند عادی و با حضور شاهد تمام یا قسمتی از مهریه خود را میبخشد. در واقع اگر مشکلی در رابطه با اعتبار آن ایجاد شود، حضور شاهدان آن را حل خواهد کرد.